Finlandiya’da temeleğitim zorunlu ve ücretsizdir. Temeleğitime 7 yaşında başlanır. Geçerlibir sebep varsa ebeveynlerin başvurusuyla 6 veya 8 yaşında okula başlayabilirler. Örneğin bir çocuk Aralık ayında 7 yaşını dolduruyorsa ailesinin başvurusu üzere 8 yaşında okula başlayabilir. 6 yaşında okula başlayanların sayısı %1dir. Temel eğitim yaşı 7 – 16’dır. Temeleğitim 9 senedir (1.- 9. sınıflar. Ancak isteğe bağlı olarak 10. sene de okula devamedebilirler. 1. – 6. sınıflar alt düzeyi, 6. – 9. sınıflar üst düzeyi oluşturur. 1. -6. sınıflara sınıf öğretmenleri, 6. – 9. sınıflara branj (ders) öğretmenleri ders verir. Finlandiya’da temeleğitim yaşındaki çocukların %99,7’si temeleğitim okulundan mezun olarak diploma alırlar. İsteğe bağlı olarak 10.sınıfı okuyanlara ek bir belge verilir. Sınıflarda öğrenci sayısı 20 – 30 arasındadır.

Çocuklar okula gitmek zorunda olmayıp farklı yollardan da zorunlu eğitime denk olabilecek bilgi ve beceriler elde edilebilir.Fakat uygulamada öğrencilerin yaklaşık %100 ü okullara devam etmektedir.  14.11.2008 itibarıyla zorunlu eğitimde 561100 öürenci  bulunmaktadır.

Okullar Ağustosun ortasında başlayarak Mayıs ayı sonuna kadar sürer. Okullarda  güz dönemi ve bahar dönemi olarak eğitim yapılır. Güz dönemi noel tatilinin başlamasıyla sona erer. Dönem sonunda öğrencilere karne verilir. Bahar dönemi Mayısın sonunda biter ve öğrencilere karne verilir. Karneler 1.,2.,3. sınıflarda sözel diğer sınıflarda sayısaldır yani numarayla değerlendirilir. Değerlendirmede dörtten ona kadar derecelendirme ölçeği kullanılır (Başarısız, geçer, altı- yedi başarılı, iyi, çok iyi, mükemmel).

Öğretim yılı sonunda aileler okula çağrılarak şenlikler düzenlenir.  Eğitim haftada 5 gün olup toplam 190 gündür. Okullarda Eylül veya Ekim ayında 5 gün güz tatili, Aralık ayında noel tatili, Şubat ayında 5 gün kayak tatili vardır. Yaz tatili Haziran – Ağustos arası olmak üzere 2,5 aydır.

Finlandiya’da yaşayan yabancılar önce hazırlık sınıfında okurlar. 6 -16 yaşları arasındaki yabancı uyruklu çocuklara hazırlık sınıfında 450 – 500 saat eğitim yapılır. Bu konuda belediyeler karar verme yetkisine sahiptirler.

Finlandiya’da 3174 okul eğitim yapmaktadırlar. Finlandiya’da eğitim dili resmi diller olan Fince ve İsveççedir. Finlandiya’da büyük okullar daha çok büyük kentlerdedir. En büyük okulda 900 öğrenci bulunmaktadır.En küçük okulda 10 öğrenci vardır. Küçük okullar daha çok küçük kentlerde eğitim vermektedirler. Finlandiya’da bazı okullar normal okullara göre müzik, spor, dil ağırlıklıdırlar. Finlandiya’da az da olsa özel temeleğitim okulları vardır.

Velilerin okul seçme hakkı olmasına rağmen öğrenciler daha çok evlerine yakın olan okullara giderler. Temeleğitim herkese tamamen ücretsizdir. Kitap, defter, kalem, silgi v.b. tüm okul malzemeleri, sağlık hizmetleri belediye tarafından karşılanır. Herkese ücretsiz yemek verilir. Ev ile okul arası 5km.den fazla ise okul taşıma ücretini öder. Eğer okulda yer varsa öğrenciler istediği okula devam edebilirler, ama taşıma ücretini kendileri öderler. Öğrencinin  sağlık veya başka bir özründen dolayı okula devamı imkansızsa, aynı koşuldaki öğretimin belediyece çocuğa verilmesi zorunludur.

Öğretmenler kendi ders kitaplarını bağımsız olarak seçme hakkına sahiptirler.

Temeleğitim okularında zorunlu olarak okutulacak dersler yasayla belirtilmiştir. Temeleğitim okullarında isveççe ve bir yabancı dil zorunludur. Yabancı uyruklu öğrenciler en az 4 kişi olmak kaydıyla anadilini öğrenme hakkına sahiptirler. 1. – 6. sınıflarda günde 4 – 6 saat, 6. – 9.

sınıflarda 5 – 7 saat ders yapılmaktadır. Haftada 5 gün okullar açıktır, Cumartesi ve Pazar günleri okullar tatildir. Ders saati 45 dakikadır.

Öğrenme güçlüğü çeken öğrencilere özel eğitimli öğretmenler tarafından destek eğitim verilir. Yabancı uyruklu öğrenilere de finceyi daha iyi öğrenmeleri için destek eğitim verilir. Özürlülere okul çatısı altında özel eğitim olanakları sağlanır.

Günümüz koşullarında temeleğitimden yüksek meslek okuluna kadar Finlandiya’da yaklaşık 300 özel okul vardır. Bu okullarda öğretmenler dahil 15000 kişi çalışmaktadır. Temeleğitim çağındaki öğrencilerin %2’si özel okullarda okumaktadır. Meslek okullarında okuyanların %15`i özel okullarda okumaktadır. Özel okullar kar amacı gütmezler. Onun için öğrencilerden ücret alınmaz. Özel okullarda kitap, defter v.b. okul malzemeleri ve yemek ücretsizdir. Finlandiya’da yaklaşık 70 özel okuda 20000 öğrenci okumakta olup 1000 öğretmen görev yapmaktadır. Finlandiya’da özel okullarla kamu okulları arasında kalite açısından hiç bir fark yoktur. Özel okullar kamu okullarıyla aynı yasa, yönetmeliklere tabidir. Özel okullar belediylerden ve devletten öğrenci bazında aldıkları destekle çalışmalarını yürütürler.

İsmail Cömertoğlu